Συμπληρώνονται αυτές τις μέρες έξι χρόνια από τότε που ξεκίνησε αυτό το μπλογκ. Γράφτηκαν πολλά άρθρα, και βεβαίως θα ήθελα να είχαν γραφτεί περισσότερα! Εκείνο πάντως που δαικρίνεται καθαρά μετά από τόσα χρόνια, είναι οι προτιμήσεις των αναγνωστών όπως προκύπτουν από την αναγνωσιμότητα των αναρτήσεων. Σκέφτηκα λοιπόν (όπως με συμβούλεψαν άνθρωποι ειδικότεροι από εμένα) να φέρω στην “επιφάνεια” μερικά από τα περισσότερο διαβασμένα κείμενα διότι πολλές φορές αυτά χάνονται μέσα στο πλήθος.
Ένα αγαπημένο μου θέμα υπήρξε πάντοτε η αρχαία Ελληνική αγγειογραφία, και με χαρά είδα ότι μία “Σύντομη Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική αγγειογραφία” που είχα αναρτήσει προ τετραετίας, διαβάστηκε πολύ. Αναδημοσιεύω εδώ το κείμενο αυτούσιο:
Στο βάθος του χρόνου, από την όγδοη χιλιετία έχουμε τα εξαιρετικά νεολιθικά αγγεία, η διακόσμηση των οποίων αποδίδει σχήματα που απ’ όσο μπορούμε να καταλάβουμε είναι η εικονοποιημένη κίνηση των ανθρώπων στις καθημερινές τους ασχολίες: το όργωμα με την κίνηση βουστροφηδόν, οι φλόγες που τυλίγουν ένα αγγείο και το μετατρέπουν από χώμα σε ένα στερεό δοχείο. Όλα αυτά, για τον νεολιθικό άνθρωπο, που ζει για πρώτη φορά σε μια μόνιμη εγκατάσταση, αποτελούν ένα μικρό θαύμα. Το μικρό θαύμα του ανθρώπου, που μπορεί να ορίσει την ζωή του, να την πάρει στα χέρια του, να έχει αποθέματα, να έχει καλή οργάνωση των βιοτικών του αναγκών. Όταν λοιπόν έρχεται η ώρα να τα απεικονίσει όλα αυτά — να ζωγραφίσει δηλαδή διάφορα σχέδια πάνω σε ένα αγγείο για να το κάνει πιο όμορφο — έρχεται απέναντι σε αυτό το ερώτημα: Τι είναι αυτό που χαρακτηρίζει την ζωή μου; Πως οι καθημερινές μου κινήσεις μπορούν να με κάνουν πιο ασφαλή και πιο ευτυχισμένο στην κοινότητα που ζω; Απ’ ό,τι φαίνεται στα νεολιθικά χρόνια αυτή είναι η κυρίαρχη αντίληψη των γεωμετρικών μοτίβων που υπάρχουν στα αγγεία.
Την Κυριακή 26 Μαΐου, με μια ομάδα από τα εργαστήρια της Αγίας Παρασκευής, επισκέφθηκα για μια ακόμη φορά την έκθεση του φωτογράφου Κωστή Αντωνιάδη “Χρησιμοποιημένες Φωτογραφίες 1985-2013″ στο Μουσείο Μπενάκη.
Στην ενότητα ΒΙΝΤΕΟ ανέβασα τρία βίντεο για τον Γκωγκέν και τον Βαν Γκογκ, από την τελευταία διάλεξη του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης της 13 Φεβ. 2013.
Πριν από μερικές ημέρες είχα αναρτήσει ένα μέρος από την εισαγωγή της Αλέκας Μουρίκη στην Ελληνική έκδοση του βιβλίου του Maurice Merleau-Ponty “Η Αμφιβολία του Σεζάν” (εκδόσεις Νεφέλη, 1991). Προσέθεσα σήμερα ένα ακόμη μέρος της εισαγωγής διότι νομίζω ότι έτσι ολοκληρώνεται καλύτερα το νόημα του κειμένου. Περιττό να πω ότι συστήνω ανεπιφύλακτα να διαβάσετε ολόκληρο το βιβλίο. Διαβάστε 
Ένα φωτογραφικό οδοιπορικό με τον φακό της Ελένης Ξανθοπούλου (από την διάλεξη για τον Γκωγκέν και τον Ντεγκά, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης).
Μιλώντας προσφάτως για τον Σεζάν, αναφέρθηκα όπως πάντα στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Maurice Merleau-Ponty που στα Ελληνικά κυκλοφορεί ως “Η Αμφιβολία του Σεζάν” (εκδόσεις Νεφέλη, 1991) σε μετάφραση Αλέκας Μουρίκη, στην οποία οφείλεται επίσης και το εξαιρετικό εισαγωγικό κείμενο που μας εισάγει στην σκέψη του Μερλώ-Ποντύ. Αντιγράφω ένα πολύ ενδιαφέρον απόσπασμα.
Τι συμβαίνει σε ένα έργο τέχνης αν αυτό αποκοπεί από τον τόπο του ή αν αλλάξει ή καταργηθεί ο σκοπός για τον οποίο δημιουργήθηκε. Πόσο διατηρεί το νόημά του ένα τέτοιο έργο ή ένα αντίγραφό του, όσο πιστό κι αν είναι. Ερωτήματα που πάντα απασχόλησαν τον κόσμο της τέχνης, και στα οποία έχουν δοθεί πολλές απαντήσεις φιλοσοφικής, θρησκευτικής, καλλιτεχνικής, ακόμα κι εμπορικής φύσεως. Αντιγράφω παρακάτω ένα μικρό απόσπασμα από ένα βιβλίο που εκδόθηκε πρόσφατα, του οποίου ο συγγραφέας φαίνεται ότι βασανίζεται και αυτός από τα ίδια ερωτήματα. Αφορμή για την ανάρτηση αυτή μου δόθηκε από ένα σχόλιο αναγνώστριας στο μπλογκ.
Γράφω σήμερα ένα μικρό σημείωμα που νομίζω ότι θα δώσει μία χρονικά και ιστορικά ευρύτερη προοπτική στην ανάγνωση του πρόσφατου κειμένου για τον Μανιερισμό. Σε εκείνο το κείμενο είπαμε ότι ο άνθρωπος κάποια στιγμή αρχίζει να αποκτά εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στις δυνάμεις του, και από τον Μεσαίωνα πορεύεται προς την Αναγέννηση. Πρόκειται για μία τεράστια στροφή για την ανθρώπινη αυτοσυνειδησία, που εκφράστηκε αναλόγως και στην τέχνη. Το προηγούμενο αντίστοιχο σημείο καμπής — χίλια χρόνια πριν — ήταν η μετάβαση από την ύστερη αρχαιότητα προς την εποχή του Χριστιανισμού, που και αυτή συνδυάστηκε και εκφράστηκε με την τέχνη.
Όταν κατά καιρούς αναφέρομαι στον Μανιερισμό, δέχομαι συνήθως ερωτήσεις από πολλούς που δεν έχουν ξεκάθαρη εικόνα για το τι ακριβώς αντιπροσωπεύει ο Μανιερισμός, αλλά και το ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίχθηκε, ίσως επειδή ο Μανιερισμός συμβαδίζει σε μεγάλο βαθμό (χρονικά) με την Αναγέννηση. Ελπίζω ότι πολλές απορίες θα απαντηθούν από το παρακάτω κείμενο. (Όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να βρει το ηχητικό απόσπασμα από την σχετική διάλεξή μου, χωρίς τις βελτιώσεις που έχουν γίνει για το παρόν κείμενο, στην σελίδα 
Η επιβλητική πύλη της χθεσινής φωτογραφίας οδηγεί από την Πλατεία του Καπιτωλίου (Piazza del Campidoglio) στην αρχαία αγορά της Ρώμης (Foro Romano).
Σε όλα αυτά τα χρόνια που επισκεπτόμαστε μουσεία, πινακοθήκες, αρχαιολογικούς χώρους και εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, έχει δημιουργηθεί ένα μεγάλο αρχείο φωτογραφιών που ήταν διάσπαρτο σε διάφορους τόπους στο διαδίκτυο. Ήδη έχω συγκεντρώσει όλες τις φωτογραφίες σε ένα χώρο που μπορείτε να επισκέπτεστε από την παραπομπή ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ (φωτο) που θα βρείτε στην δεξιά στήλη. Θα διαπιστώσετε ότι με την πάροδο του χρόνου, το αρχείο αυτό έχει αποκτήσει και μία διόλου ευκαταφρόνητη συναισθηματική αξία.
Το Σάββατο και την Κυριακή 6 και 7 Οκτωβρίου κάναμε τις τελευταίες ξεναγήσεις στην εξαιρετική έκθεση του Γιάννη Κουνέλλη.
Η έκθεση του Γιάννη Κουνέλλη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης τελειώνει στις 8 Οκτωβρίου 2012. Οι τελευταίες επισκέψεις θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 6 και την Κυριακή 7 Οκτωβρίου. Αν δεν την έχετε έχετε ήδη επισκεφτεί, μην τη χάσετε, γιατί πρόκειται για μια πολύ σημαντική έκθεση.
Παντελής Τσάβαλος 
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ